Home Chuyên ngành HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO VUÔNG GÓC ĐỀU VÀ CÁCH DỰNG HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO VUÔNG GÓC ĐỀU VÀ CÁCH DỰNG HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

by minhhoang
205 views

1 .Hình chiếu trục đo vuông góc đều

Hình chiếu trục đo vuông góc đều: có các góc giữa các trục đo x’O’y = y’O’z’ = x’O’z’ = 120o.
Hệ số biến dạng p = q = r = 0,82. Để cho dễ vẽ, tiêu chuẩn TCVN 11-78 quy định lấy các hệ số biến dạng quy ước: p = q = r = 1 (Hình 1.1).

Hình 1.1

Hình tròn song song với mặt xác định bởi hai trục tọa độ sẽ có hình chiếu trục đo là đường elíp, trục dài của elip vuông góc với hình chiếu của trục tọa độ còn lại (Hình 1.2).

Hình 1.2

Ví dụ: Hình chiếu trục đo của hình tròn nằm trên mặt phẳng tọa độ xOy là hình elíp có trục dài vuông góc với trục đo O’z’.

Trên các bản vẽ, cho phép thay các hình elíp bằng các hình ôvan. Cách vẽ hình ovan như sau: (Hình 1.3)

Hình 1.3

Trước hết vẽ hình thoi (hình chiếu trục đo của hình thoi ngoại tiếp hình tròn) có cạnh bằng đường kính của hình tròn. Lần lượt y các đỉnh O1 và O2 của hình thoi làm tâm vẽ các cung tròn EF và GH (E, F, G, H là các điểm giữa của các cạnh của hình thoi như hình 1.3. Các đường EO1 và FO1, cắt đường chéo lớn của hình thoi tại hai điểm O1 và O4. Lần lượt lấy O1 và O4 làm tâm vẽ các cung tròn FG và EH ta được hình ovan thay cho hình elíp.

Hình tròn nằm trên ba mặt tọa độ có hình chiếu trục đo vuông góc đều là các hình clip giống nhau, tương đối dễ vẽ. Vì vậy, đối với vật thể mà các mặt đều có các hình tròn thì thường dùng loại hình chiếu trục đo vuông góc đều.
Ví dụ: Hình vẽ 1.4 là hình chiếu trục đo vuông góc đều của tấm đỡ.

Hình 1.4

2. Cách dựng hình chiếu trục đo

2.1 cách dựng hình chiếu trục đo

Khi vẽ hình chiếu trục đo của vật thể, ta cần dựa vào đặc điểm hình dạng của vật thể để chọn cách vẽ thích hợp. Thường người ta vẽ trước một mặt của vật thể làm cơ sở, sau đó dựa vào các tính chất của phép chiếu song song như tính chất của hai đường thẳng song song, tính chất của tỷ số hai đoạn thẳng song song để vẽ các mặt khác.

Trình tự vẽ hình chiếu trục đo như sau:

  • Chọn loại hình chiếu trục đo và dùng êke, thước để xác định vị trí các trục đo.
  • Vẽ trước một mặt làm cơ sở, mặt vật thể đạt trùng với mặt phẳng tọa độ.
  • Từ các đỉnh của mặt đã vẽ, kẻ các đường song song với trục đo thứ ba.
  • Căn cứ theo hệ số biến dạng, đặt các đoạn thẳng lên các đường đó.
  • Nối các điểm đã xác định và hoàn thành hình vẽ bằng nét liền mảnh.
  • Cắt vật thể (nếu vật thể có lỗ hoặc rãnh).
  • Cuối cùng tô đậm.

2.2. Ví dụ

Hình 1.5

Trình tự vẽ hình chiếu trục đo của vật thể như sau (Hình 1.6):

Hình 1.6

Vẽ hình chiếu trục đo trên hệ trục vuông góc đều.
Đối với những vật thể có các mặt đối xứng, nên chọn các mặt đối xứng đó làm các mặt phẳng tọa độ (Hình 1.7)

Hình 1.7

b) Để thể hiện hình dạng bên trong của vật thể, người ta thường vẽ hình chiếu trục đo của vật thể đã được cắt đi một phần. Nên chọn các mặt phẳng cắt thế nào cho hình chiếu trục đo vừa thể hiện được hình dạng bên trong của vật thể, vừa giữ nguyên được hình dạng cơ bản bên ngoài của vật thể đó. Thường thường vật thế dược xem như bị cắt đi một phần tư hay một phần tám. các mặt phẳng cắt là các mặt phẳng đối xứng của vật thể.
Hình 1.8 là hình chiếu trục đo được cắt 1/4 vẽ trên hệ trục đo xiên cân.

Hình 1.8

Hình 1.9 là hình chiếu trục đo được vẽ trên hệ trục vuông góc đều và cắt đi 1/4 vật thể.

Hình 1.9

Đường gạch gạch của mặt cắt trong hình chiếu trục đo được kẻ song song với hình chiếu trục đo của đường chéo của hình vuông nằm trên các mặt phẳng tọa độ tương ứng và có cạnh song song với các trục tọa độ (Hình 2.0)

Hình 2.0

Đế hình chiếu trục đo được nổi và đẹp. người ta thường tô bóng. Cách tô bóng dựa trên sự chiếu sáng đối với vật thể. Tùy theo phần của vật thể được chiếu sáng nhiều hay ít mà kẻ các đường có nét đậm, mảnh khác nhau và khoảng cách giữa các đường dày thưa khác nhau. Các đường đó thường được kẻ song song với cạnh hay đường sinh của khối hình học.

Bài viết liên quan