Home Chuyên ngành HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO XIÊN CÂN TRONG VẼ KĨ THUẬT

HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO XIÊN CÂN TRONG VẼ KĨ THUẬT

by minhhoang
134 views

1 .Khái niệm hình chiếu trục đo

Các hình chiếu vuông góc thể hiện chính xác hình dạng và kích thước của vật thể được biểu diễn. Song, mỗi hình chiếu vuông góc thường chỉ thể hiện được hai chiều của vật thể, nên hình vẽ thiếu tính lập thể, làm cho người đọc bản vẽ khó hình dung được hình dạng của vật thể đó.


Để khắc phục nhược điểm trên, tiêu chuẩn ” Tài liệu thiết kế” quy định dựng hình chiếu trục đo để bổ sung cho các hình chiếu vuông góc. Hình chiếu trục đo thể hiện đồng thời trên một hình biểu diễn cả ba chiều của vật thể, nên hình biểu diễn có tính lập thể. Thường trên bản vẽ của những vật thể phức tạp, bên cạnh các hình chiếu vuông góc, người ta còn vẽ thêm hình chiếu trục đo của vật thể. Nội dung của phương pháp hình chiếu trục đo như sau:
Trong không gian, ta lấy mặt phẳng p’ làm mặt P’ phẳng hình chiếu và phương chiếu 1 không song song với P’. Gắn vào vật thể được biểu diễn hệ tọa độ vuông góc theo ba chiều dài, rộng, cao của vật thể và đặt vật thế sao cho phương chiếu 1 không song song với một trong ba trục tọa độ đó. Chiếu vật thể cùng hệ tọa độ vuông góc lên mặt phẳng P’ theo phương chiếu 1, ta được hình chiếu song song của vật thể cùng hệ tọa độ vuông góc. Hình biểu diễn đó gọi là hình chiếu trục đo của vật thể. (Hình 1.1)
Hình chiếu của ba trục tọa độ là O’x, O’y và O’z gọi là các trục đo.
Tỷ số giữa độ dài hình chiếu của một đoạn thẳng nằm trên trục tọa độ với độ dài đoạn thẳng đó gọi là hệ số biến dạng của trục đo:

O’A’/OA=p là hệ số biến dạng theo trục đo O’x’

O’B’/OB=q là hệ số biến dạng theo trục đo O’y’

O’C’/OC=r là hệ số biến dạng theo trục đo O’z’

Hình 1.1

Hình chiếu trục đo được chia ra các loại sau đây

1.1 .Căn cứ theo phương chiếu I chia ra

  • Hình chiếu trục đo vuông góc: Nếu phương chiếu 1 vuông góc với mặt phẳng hình chiếu P’.
  • Hình chiếu trục đo xiên: Nếu phương chiếu I không vuông góc với mặt phẳng hình chiếu P’.

1.2.Căn cứ theo hệ số biến dạng chia ra

  • Hình chiếu trục đo đều: Nếu ba hệ số biến dạng bằng nhau.
  • Hình chiếu trục đo cân: Nếu hai trong ba hệ số biến dạng bằng nhau.
  • Hình chiếu trục đo lệch: Nếu ba hệ số biến dạng từng đôi một không bằng nhau.
    Trong các bản vẽ cơ khí, thường dùng loại hình chiếu trục đo xiên cân (p = r khác q; I không vuông góc với P’) và hình chiếu trục đo vuông góc đều (p = r = q; l khác P’).

2. Hình chiếu trục đo xiên cân

Hình chiếu trục đo xiên cân là loại hình chiếu trục đo xiên (phương chiêu 1 không vuông góc với mặt phẳng chiếu P’) có mặt phẳng tọa độ xOz song song với mặt phẳng chiếu P’.

Góc giữa các trục đo x’O’z’ = 90o. x’O’y’ = y’O’z’ = 135° (Hình 1.2).

Hình 1.2

Các hệ số biến dạng p = r —=1, q = 0,5. Như vậy, trục O’y’ tạo với đường nằm ngang một góc 45° (Hình 1.3).
Hình chiếu trục đo của các hình phẳng song song với mặt tọa độ xOz sẽ không bị biến dạng trên hình chiếu trục đo xiên cân. Vì vậy, khi vẽ hình chiếu trục đo của vật thể, ta thường đặt các vật thể có hình dạng phức tạp song song với mặt phẳng tọa độ xOz.

Hình 1.3

-Hình chiếu trục đo của các đường tròn:

Đường tròn nằm trên hay song song với các mặt phẳng tọa độ xOz là một đường tròn. Đường tròn nằm trên hay song song với các mặt phẳng tọa độ xOy và yOz suy biến thành elíp, vị trí các elíp đó như hình vẽ 1.4.

Hình 1.4 Hình 1.5

Căn cứ theo hệ số biến dạng quy ước thì trục lớn elíp bằng l,06d, trục ngắn bằng O,35d (d là đường kính của đường tròn). Trục lớn của elip hợp với trục Ox hoặc Oz một góc 7o (Hình 1.5).

Khi vẽ cho phép thay thế các elíp bằng các hình ôvan. Cách vẽ hình ôvan như hình trên.
Hình chiếu trục đo xiên cần áp dụng để vẽ những vật thể có hình chiếu đứng là những đường tròn.
Ví dụ: Hình chiếu trục đo xiên cân của ống lót (Hình 1.6).

Hình 1.6

Bài viết liên quan