Home Chuyên ngành VẤN ĐỀ VỀ TIÊU CHUẨN HÓA TRONG THIẾT KẾ MÁY

VẤN ĐỀ VỀ TIÊU CHUẨN HÓA TRONG THIẾT KẾ MÁY

by minhhoang
166 views

1 .Khái niệm chung

Có thể định nghĩa như sau Tiêu chuẩn hóa là sự quy định hợp lý về quy cách, tính chất, hình dạng, kích thước của các đối tượng, và thống nhất sử dụng trong một phạm vi nhất định.
Vấn đề tiêu chuẩn hóa có ý nghĩa rất lớn trong ngành chế tạo máy cũng như trong các ngành kinh tế quốc dân khác. Chính phủ nước ta cũng đã quan tâm rất nhiều đến vấn đề tiêu chuẩn hóa.

2. các đối tượng được tiêu chuẩn hóa trong ngành chế tạo máy

Hầu như tất cả các đối tượng ưong ngành có khi chế tạo máy đã được tiêu chuẩn hóa. Có thể kể ra một số đối tượng chính như:

  1. Các vấn đề chung: Ví dụ như dãy số kích thước, dãy số vòng quay, độ côn, các ký hiệu và quy ước trên bản vẽ, w..
  2. Vật liệu: ký hiệu, thành phần hóa học, tính chất cơ học, phương pháp nhiệt luyện.
  3. Các đại lượng vật lý: ký hiệu, đơn vị đo, cách xác định.
  4. Cấp chính xác gia công, cấp độ nhám bề mặt.
  5. Hình dạng, kích thước của các chi tiết máy có công dụng chung.
  6. Các thông số cơ bản về chất lượng của máy: như trọng tải, mức tiêu hao năng lượng, năng suất, hiệu suất w..
  7. Các tài liệu thiết kế, tài liệu công nghệ: như bản vẽ, thuyết minh, tài liệu hướng dẫn sử dụng máy.

3. Các cấp tiêu chuẩn hóa

Tùy theo phạm vi thống nhất sử dụng những quy định đã ban hành, người ta chia ra 6 cấp tiêu chuẩn hóa, có các tên gọi như sau:

  • Tiêu chuẩn quốc tế: phạm vi sử dụng thống nhất toàn thế giới. Ví dụ: tiêu chuẩn quốc tế ISO, do tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế ban hành, tiêu chuẩn IEC do Ban điện quốc tế ban hành.
  • Tiêu chuẩn khu vực: sử dụng trong một nhóm các nước có hợp tác. Ví dụ tiêu chuẩn EN do ủy ban tiêu chuẩn hóa Châu âu ban hành, tiêu chuẩn STSEV do Hội đồng tương ượ kinh tế ban hành.
  • Tiêu chuẩn quốc gia: thống nhất sử dụng trong từng nước. Ví dụ: tiêu chuẩn TOCT của Liên bang Nga, tiêu chuẩn TCVN của Việt Nam.
  • Tiêu chuẩn ngành: thống nhất sử dụng trong từng ngành, viết tắt là TCN. Ví dụ: tiêu chuẩn 16TCN là tiêu chuẩn do Bộ cơ khí luyện kim ban hành.
  • Tiêu chuẩn vùng: thống nhất sử dụng trong từng tỉnh, thành phố, viết tắt là TCV.
  • Tiêu chuẩn cơ sở: thống nhất sử dụng trong từng cơ sở sản xuất, xí nghiệp, nhà máy, viết tắt là TC.

Các tiêu chuẩn đầu tiên của TCVN được ban hành vào năm 1963, đến nay nước ta đã xây dựng và ban hành được trên 8000 TCVN trong mọi lĩnh vực. Năm 1977 nước ta chính thức tham gia các hoạt động tiêu chuẩn hóa trong tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế ISO, năm 1978 tham gia Ban thường trực Tiêu chuẩn hóa của Hội đồng tương trợ kinh tế SEV.

4. Lợi ích của tiêu chuẩn hóa

Thực hiện tiêu chuẩn hóa có những lợi ích sau đây:
số loại các chi tiết máy sử dụng trong thực tế ít đi, số lượng của mỗi loại tăng lên, tạo điều kiện tập trung sản xuất, nâng quy mô sản xuất lên hàng loạt, hàng khối. Khi số lượng sản phẩm đủ lớn, có thể xây dựng các nhà máy chuyên môn hóa sản xuất một loại sản phẩm, tạo điều kiện tập trung nghiên cứu thiết kế, đầu tư trang thiết bị hiện đại, kỹ thuật tiên tiến để tạo ra chi tiết máy hoàn thiện nhất về chức năng làm việc, giá thành rẻ nhất.
Dễ dàng thay thế chi tiết máy khi bị hỏng, do đó việc sửa chữa nhanh chóng, giá thành sửa chữa thấp.
Khi thiết kế máy, sử dụng các chi tiết máy đã được tiêu chuẩn hóa chỉ cần chọn, ghi mã số của chi tiết ra, không cần phải thiết kế, do đó giảm được khối lượng, công sức thiết kế, giá thành thiết kế giảm.

Bài viết liên quan